Gwara warmińska dziedzictwem kulturowym

Gwara warmińska dziedzictwem kulturowym

Decyzją ministra kultury i dziedzictwa narodowego gwara warmińska została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jest to pierwszy wpis na tę listę z terenu Warmii i Mazur.

Wniosek o wpisanie gwary na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego złożyli jesienią ubiegłego roku znawcy tej gwary i jej popularyzatorzy: historyk i regionalista prof. Izabela Lewandowska z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego oraz rodowity Warmiak i autor książek o kulturze i życiu na dawnej Warmii Edward Cyfus.
Gwara warmińska jest, w porównaniu do innych gwar, bardzo miękka. Charakteryzuje ją przed wszystkim to, że „i” po spółgłoskach dźwięcznych „b” i „w” brzmiało jak „zi, przez co np. słowo kobieta wypowiadano jako „kobzita”. Po spółgłoskach bezdźwięcznych „f”, „p” należało wymawiać „i” jako „si” np. piwo jako „psiwo”. Warmiacy używali też średniowiecznej koniugacji i deklinacji mówiąc „mawa” na współczesne „mamy”, czy „będziewa” na „będziemy”. Bardzo charakterystyczną cechą tej gwary było stawianie „ł” przed „o” np. „łorać” na czynność orania. Warmiacy używali też słów zapożyczonych z jęz. niemieckiego np. „glanc” to połysk, „kesel” to kocioł.
Gwarą warmińską mówi dziś garstka głównie starszych ludzi, ale młodsi chcą się jej uczyć. Świadczy o tym m.in. zainteresowanie konkursami gwary dla uczniów, które organizuje szkoła w Dywitach. Ilu jest tych, co biegle gwarą mówią – nie wiadomo, ponieważ nikt nie prowadził w tym kierunku badań naukowych.
Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego gromadzi żywe w danych regionach tradycje, czy zwyczaje do czego zobowiązuje nasz kraj Konwencja UNESCO podpisana w 2003 roku. Na tej liście znajduje się m.in. krakowska tradycja szopek, pochód Lajkonika, czy procesja Bożego Ciała w Łowiczu.

http://wiadomosci.onet.pl/olsztyn/gwara-warminska-na-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego/48j1qe

Previous Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej
Next Zapadł wyrok w sprawie oprawców Barego

You might also like

Wiadomości Region 0 Comments

Elbląg: 87 – latka zginęła po potrąceniu przez śmieciarkę

Do tragicznej sytuacji doszło na ul. Mostowej w Elblągu. Starsza kobieta, przechodząc przez wąską uliczkę, została potrącona przez samochód ciężarowy, tzw. „śmieciarkę”. Poniosła śmierć na miejscu. Z ustaleń policji wynika,

Wiadomości Region 0 Comments

Na terenie planowanego lotniska w Szymanach zaczęła się wycinka drzew

Na terenie planowanego lotniska regionalnego w Szymanach k. Szczytna zaczęła się wycinka drzew. To prace przygotowawcze przed rozpoczęciem budowy terminalu, przedłużonej drogi startowej, ogrodzenia i budynków infrastruktury lotniskowej. Wycinane są

Wiadomości Region 0 Comments

Jedna osoba zginęła w pożarze w Sędkach

Tragiczne skutki pożaru jednorodzinnego domu w Sędkach w powiecie ełckim. Zginął mężczyzna. Kobieta, która także tam mieszkała, zdołała uciec. Nic się jej nie stało. Zgłoszenie o pożarze straż pożarna dostała

0 Comments

No Comments Yet!

You can be first to comment this post!

Leave a Reply

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.