Gwara warmińska dziedzictwem kulturowym

Gwara warmińska dziedzictwem kulturowym

Decyzją ministra kultury i dziedzictwa narodowego gwara warmińska została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jest to pierwszy wpis na tę listę z terenu Warmii i Mazur.

Wniosek o wpisanie gwary na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego złożyli jesienią ubiegłego roku znawcy tej gwary i jej popularyzatorzy: historyk i regionalista prof. Izabela Lewandowska z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego oraz rodowity Warmiak i autor książek o kulturze i życiu na dawnej Warmii Edward Cyfus.
Gwara warmińska jest, w porównaniu do innych gwar, bardzo miękka. Charakteryzuje ją przed wszystkim to, że “i” po spółgłoskach dźwięcznych “b” i “w” brzmiało jak “zi, przez co np. słowo kobieta wypowiadano jako “kobzita”. Po spółgłoskach bezdźwięcznych “f”, “p” należało wymawiać “i” jako “si” np. piwo jako “psiwo”. Warmiacy używali też średniowiecznej koniugacji i deklinacji mówiąc “mawa” na współczesne “mamy”, czy “będziewa” na “będziemy”. Bardzo charakterystyczną cechą tej gwary było stawianie “ł” przed “o” np. “łorać” na czynność orania. Warmiacy używali też słów zapożyczonych z jęz. niemieckiego np. “glanc” to połysk, “kesel” to kocioł.
Gwarą warmińską mówi dziś garstka głównie starszych ludzi, ale młodsi chcą się jej uczyć. Świadczy o tym m.in. zainteresowanie konkursami gwary dla uczniów, które organizuje szkoła w Dywitach. Ilu jest tych, co biegle gwarą mówią – nie wiadomo, ponieważ nikt nie prowadził w tym kierunku badań naukowych.
Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego gromadzi żywe w danych regionach tradycje, czy zwyczaje do czego zobowiązuje nasz kraj Konwencja UNESCO podpisana w 2003 roku. Na tej liście znajduje się m.in. krakowska tradycja szopek, pochód Lajkonika, czy procesja Bożego Ciała w Łowiczu.

http://wiadomosci.onet.pl/olsztyn/gwara-warminska-na-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego/48j1qe

Previous Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej
Next Zapadł wyrok w sprawie oprawców Barego

You might also like

Wiadomości Region

Iława: Trwa śledztwo w sprawie śmierci 35 – latki i dwóch noworodków

Prokuratura w Iławie prowadzi śledztwo w sprawie podejrzenia dzieciobójstwa. Wszczęto je po informacji z miejscowego szpitala, do którego w czwartek przywieziono 35-letnią kobietę z silnym krwotokiem z dróg rodnych. Pacjentka

Wiadomości Region

Prawie 350 tys. odszkodowania dla rodziny przesiedleńców z Gietrzwałdu

Kwotę 346 tys. zł odszkodowania za pozostawione przed 40 laty gospodarstwo rolne w gminie Gietrzwałd po wyjeździe na stałe do RFN przyznał w piątek Sąd Okręgowy w Olsztynie rodzinie rdzennych

Wiadomości Region

Ponad 160 tysięcy dzieci z Warmii i Mazur otrzyma pięciuset złotowe świadczenie

Ponad 160 tysięcy dzieci z Warmii i Mazur otrzyma nowe, pięciuset złotowe świadczenie – szacuje urząd wojewódzki.Wczoraj prezydent podpisał ustawę wprowadzającą w życie program Rodzina 500 plus. Zakłada on wypłatę